در ســـال هایی کـــه بحـــران انـــرژی و فشـــارهای زیســـت محیطی بیـــش از گذشـــته مطـــرح اســـت نـــگاه تـــازه بـــه شیـــوه ســـاخت و مصـــرف انـــرژی در ســـاختمان ها یـــک ضـــرورت جـــدی بـــه شـــمار می آیـــد. امـــروز بخـــش ســـاختمان بیـــش از چهـــل درصـــد انـــرژی کشـــور را مصـــرف می کنـــد و ایـــن یعـــنی هـــر اصالح کوچـــک می توانـــد اثـــر بـــزرگی بـــر اقتصـــاد و محیط زیســـت بگـــذارد.
در ویرایــش پنجــم مبحــث نوزدهــم مقــررات مــلی ســاختمان کــه در ســال ۱۴۰۴ منتشـــر شـــده اســـتانداردهای ســـختگیرانه تری بـــرای صرفه جـــویی در مصـــرف انـــرژی پیش بیـــنی شـــده اســـت. نکتـــه مهـــم ایـــن اســـتانداردها نقـــش تأسیســـات مکانیـــکی در مدیریـــت انـــرژی اســـت کـــه نســـبت بـــه گذشــته اهمیــت بیشــتری پیــدا کــرده اســت.
تاسیسات؛ مرکز مصرف انرژی در ساختمان
پــس از پوســته ســاختمان ایــن سیســتم های گرمایــش و ســرمایش و تهویــه و آب گـرم مصـرفی هسـتند کـه بیشـترین سـهم را در مصـرف انـرژی دارنـد. در ویرایـــش جدیـــد انتخـــاب تجهیـــزات پربـــازده ماننـــد دیگ هـــای چگالـــشی بـــا راندمـــان بـــالا یـــا چیلرهـــا و سیســـتم های مجهـــز بـــه شـــاخص های عملکــرد اســتاندارد الــزامی شــده اســت. بــه کارگیــری انــرژی خورشیــدی و نصــب سیســتم های کنتــرل هوشــمند نیــز از حالــت توصیــه خــارج شــده و جنبـه اجبـاری پیـدا کـرده اسـت.
شبکه توزیع؛ مسیری که نباید انرژی هدر دهد
بخـــش زیـــادی از اتلاف انـــرژی در مسیـــر انتقـــال اتفـــاق می افتـــد. لوله هـــا و کانال هـــای بـــدون عایـــق باعـــث می شـــوند بخـــشی از انـــرژی پیـــش از رسیـــدن بـــه مقصـــد از دســـت بـــرود. در ویرایـــش پنجـــم بـــرای جلوگیـــری از ایـــن اتفـــاق جـــداول دقیـــق عایـــق کاری ارائـــه شـــده کـــه رعایـــت آن هـــا می توانـد مقـدار قابـل توجـهی از تلفـات حـرارتی و بـرودتی را کاهـش دهـد.
بازیافـــت انـــرژی و تجدیدپذیرهـــا؛ گامی بـــه ســـوی مصـــرف بهینه
در اســتانداردهای تــازه اســتفاده از ســامانه های بازیافــت حــرارت و پمپ هــای حــرارتی جایــگاه ویــژه ای دارد. ایــن تجهیــزات انــرژی خــروجی را دوبــاره بــه چرخـــه بازمی گرداننـــد و مصـــرف را بـــه طـــور محســـوسی پاییـــن می آورنـــد. اســـتفاده از آبگرمکن هـــای خورشیـــدی یـــا ســـامانه های خورشیـــدی کمـــکی نیــز در بسیــاری از ســاختمان ها بــه عنــوان یــک الــزام مطــرح شــده اســت.
چرا این تغییرات اهمیت دارد
رعایــت ایــن الزامــات تنهــا یــک تکلیــف اداری نیســت بلکــه ســرمایه گذاری بـــرای آینـــده اســـت. بهبـــود تاسیسات مکانیـــکی نتایـــجی ماننـــد کاهـــش هزینـــه خانوارهـــا و کاهـــش آلـــودگی و افزایـــش آســـایش حـــرارتی و بـــالا رفتـــن عمـــر مفیـــد تجهیـــزات و افزایـــش ارزش اقتصـــادی ســـاختمان را بـــه دنبـــال دارد.
گام های لازم برای ادامه مسیر
بـــرای آن کـــه ایـــن اســـتانداردها در عمـــل اجـــرا شـــود آمـــوزش مهندســـان و
ناظـران ضـروری اسـت. همچنیـن نظـارت دقیـق در مراحـل طـراحی و اجـرا
و پایـــش انـــرژی پـــس از بهره بـــرداری بایـــد جـــدی گرفتـــه شـــود. تجربـــه
جهـــانی نشـــان می دهـــد حرکـــت بـــه ســـوی ســـاختمان های کم مصـــرف
بـــدون فرهنگ ســـازی و آمـــوزش امکان پذیـــر نیســـت.
بـــرای آن کـــه ایـــن اســـتانداردها در عمـــل اجـــرا شـــود آمـــوزش مهندســـان و
ناظـران ضـروری اسـت. همچنیـن نظـارت دقیـق در مراحـل طـراحی و اجـرا
و پایـــش انـــرژی پـــس از بهره بـــرداری بایـــد جـــدی گرفتـــه شـــود. تجربـــه
جهـــانی نشـــان می دهـــد حرکـــت بـــه ســـوی ســـاختمان های کم مصـــرف
بـــدون فرهنگ ســـازی و آمـــوزش امکان پذیـــر نیســـت.
